Tatlandırıcı Nedir? Hangi Türleri Var ve Tariflerde Nasıl Kullanılır?

Son zamanlarda tariflerimde sık sık “şekere denk tatlandırıcı” gibi ifadeler görüyorsanız ve “Bu tatlandırıcı tam olarak ne?”, “Hangisi şeker yerine geçiyor?”, “Hepsi aynı şey mi?” diye merak ediyorsanız yalnız değilsiniz. Bana da DM’den en çok gelen sorulardan biri bu.

Bu yazıda, konuyu en temel haliyle anlatmaya çalışacağım: Tatlandırıcı nedir, hangi türleri var, hangileri kalorili/hangileri kalorisiz ve tariflerde bunları nasıl düşünmeliyiz?

Tatlandırıcı nedir?

Tatlandırıcı, en basit tanımıyla, yiyecek ve içeceklere tatlılık vermek için kullanılan maddelerdir.Yani amaçları şekerin yaptığı işi yapmak: tat vermek.

Ama her tatlandırıcı şekerle birebir aynı şey değildir:

• Bazıları kalori içerir,

• Bazıları neredeyse sıfır kalorilidir,

• Bazıları şekerden çok daha tatlıdır,

• Bazıları ise şekere yakın tatlılık verir ama yapısı farklıdır.

O yüzden “tatlandırıcı” dediğimizde aslında tek bir ürün değil, bir grup üründen bahsediyoruz.

Tatlandırıcıları kabaca ikiye ayıralım

1) Kalorisiz / Düşük kalorili tatlandırıcılar

Bunlar genelde “diyet” veya “fit” tariflerde sık kullanılanlar:

• Eritritol

• Stevia

• Monk fruit

• Sukraloz

• (ve bunların karışımları)

Ortak özellikleri:

• Şekere göre çok daha az kalori içerirler (bazıları pratikte sıfıra yakın),

• Kan şekerini genelde daha az etkilerler,

• Ama tatlılık güçleri farklıdır.Mesela bazıları şekere göre 2 kat, bazıları 10–200 kat daha tatlı olabilir.

Bu yüzden tariflerde:

“2 yemek kaşığı şekere denk tatlandırıcı” demek zorunda kalıyoruz. Çünkü 2 yemek kaşığı şeker = her tatlandırıcıda aynı miktar değil.

2) Kalorili / Doğal tatlandırıcılar

Bunlar genelde “daha doğal” diye bilinen ama hala kalori içeren seçenekler:

• Bal

• Hurma suyu / hurma özü

• Elma suyu konsantresi

• Pekmez

• Akçaağaç şurubu (maple syrup) vb.

Bunların:

• Hepsi enerji (kalori) verir,

• Yani metabolik olarak şekere daha yakındırlar,

• Ama tat, aroma ve kullanım amacı açısından tariflere farklı karakter katarlar.

Özetle:

“Doğal” olması = “kalorisiz” olması demek değil.

Peki hangisi daha iyi?

Bu tamamen amacına bağlı:

• Eğer hedefin:

  • Kaloriyi düşürmek

  • Proteini öne çıkarmak

  • “Fit” veya “light” tarif yapmak→ Genelde eritritol, stevia, monk fruit, sukraloz gibi seçenekler daha mantıklı olur.

• Eğer hedefin:

  • Daha “klasik” bir tat

  • Daha doğal aroma

  • Kalori çok büyük problem değil→ Bal, hurma suyu, elma suyu konsantresi gibi seçenekler tercih edilebilir.

Yani mesele “bu iyi, bu kötü” değil;“Ben bu tarifte ne yapmak istiyorum?” sorusu.

Tariflerde neden “şekere denk” diyoruz?

Çünkü her tatlandırıcının:

• Tatlılık gücü farklı,

• Yoğunluğu farklı,

• Hacmi farklı.

Örnek:

• 2 yemek kaşığı şekerin verdiği tatlılığı,

  • Eritritol ile belki 2,5 yemek kaşığı alman gerekir,

  • Stevia karışımıyla belki çok daha az miktar yeter.

İşte bu kafa karışıklığı yüzünden, “şekere denk” mantığıyla düşünmek çok daha pratik.

Bu işi kolaylaştırmak için sitemde bir dönüştürücü de var:👉 Tatlandırıcı Dönüştürücü:https://www.guneycooks.com/tatlandırıcı-dönüştürücü

Buradan:

• Kaç yemek kaşığı / gram şekeri,

• Hangi tatlandırıcıyla değiştirmek istediğini seçip,

• Yaklaşık eşdeğer miktarı kolayca görebilirsin.

Kısa kısa özet

• Tatlandırıcı = Şeker yerine tat veren maddelerin genel adı

• İki ana grup var:

  • Kalorisiz/düşük kalorili (eritritol, stevia, monk fruit, sukraloz…)

  • Kalorili/doğal (bal, hurma suyu, elma suyu konsantresi, pekmez…)

• “Doğal” olanlar da kalori içerir

• Her tatlandırıcının tatlılık gücü farklıdır, bu yüzden birebir ölçüyle gitmek her zaman doğru olmaz

• Bu yüzden “şekere denk” mantığı en pratik yaklaşımdır

Nasıl temin ederim?

Bu linkten benim kullandığım ürünlere göz atabilirsiniz.